ضرورت آسیب شناسی فرهنگ و اخلاق کار در سال »همت مضاعف، كار مضاعف«

کار به مثابه یک ارزش

صالح اسکندری

سنت نام گذاری سالها توسط رهبر معظم انقلاب در یکی دو دهه گذشته برکات زیادی برای کشور و مردم به همراه داشته و این عنوان بندی به بخشی از فرهنگ عمومی جامعه در ابتدای سال تبدیل شده است.البته هدف از این نام گذاری ها  گفتمان سازی جهت التفات بیشتر مردم و مسئولان به نیازها و ملزومات حیاتی کشور است.

دهه چهارم انقلاب دهه پیشرفت و عدالت توامان است. بدیهی است در این دهه باید امکانات مساعد در مسیر این دوگانه تعالی را تقویت و اصطکاکات موجود را فروکاهید و در عین حال برای آینده برنامه ریزی کرد.

رهبر معظم انقلاب دور اندیشانه سال 1389 را تحت عنوان »همت مضاعف، كار مضاعف« نام گذاری نمودند و تاکیدفرمودند: "شعارهای هر سال، نمايشی و تشريفاتی نيست و طبعاً همه مشكلات را هم حل نمی‌كند بلكه انگشت اشاره‌ای است كه راه و روش را نشان می‌دهد كه امسال نيز با توجه به اهداف بلندتر ملت و كشور، بايد همتی برتر فراهم آورد و كارهای بيشتر و جدی‌تر انجام داد."

مطالعات و پژوهش‌های مختلف درباره علل کندی و صعوبت پیشرفت در ایران نشان می دهد که یکی از موانع عمده در کنار سایر عوامل، اصطکاکات فرهنگی به ویژه ضعف فرهنگ و اخلاق کار در ایران است.

اقتصاددانان و متخصصان مدیریت معمولا مجموعه‌ ارزشها، هنجارها، ایستارها و دانشهای‌ مشترك‌ و پذیرفته‌ شده‌ یك‌ گروه‌ كاری‌ را فرهنگ‌ كار می‌گویند.

اما فرهنگ کار درایران پدیده مبهمی است و هرچند تعریف متقنی از آن متناسب با مختصات فرهنگی و مردم شناسی ایرانی ها ارائه نشده است  اما نوعا اعتقاد بر این است با هر تعریفی که در ذهن سیال جامعه بر آن توافق و تقاعد عمومی وجود داشته باشد باز فرهنگ کار در ایران در سطح پایینی قرار دارد.

اگر سنگاپور در هر سال فقط معادل 100 ميليارد دلار نرم افزار مي فروشد و اگر مردم ژاپن تنها 800 ميليارد دلار در حساب هاي پس انداز خود پول دارند و اگر چيني ها امروز فقط بيش از 40 درصد بازار واردات آمريكا را به توليدات خود اختصاص داده اند و اگر برزیلی ها لکوموتیو اقتصاد دنیا در دهه آینده هستند و اگر ... بدون ترديد فرهنگ كار در اين كشورها يكي از دلايل موفقيت هاي عظيم اقتصادي آنها بوده است.

کشور ایران در دهه چهارم انقلاب، نیازمند تولید فزاینده ثروت در عین تحقق عدالت است. تولید ثروت در جرثومه بی عدالتی کاپیتالیسم و نسخه های بین المللی توسعه، تجویز نابخرادانه ای برای بهبود بیماری های مزمن جامعه ایران است. ما نیازمند تولید ثروت به روش ایرانی و اسلامی هستیم. تولید ثروتی که در زیر چرخ های آن فقرا له نمی شوند و مستضعفین در اموال اغنیا سهم دارند. بدیهی است چنین فرایندی مسبوق به تصحیح فرهنگ تلاش و اخلاق کار در جامعه ایران و بازسازی آن متناسب با بایسته های دینی و ملی است. فرهنگی که در آن اوقات آحاد جامعه به سه وقت کار، عبادت و استراحت و رسیدگی به خانواده تقسیم می شود. کار در ایران باید به عنوان یک ارزش فردی واجتماعی مورد توجه و عنایت عمومی قرار گیرد. کارآفرینان و صاحبان نبوغ و استعداد باید از جایگاه در خوری در جامعه برخوردار باشند. تا زمانی که كار به‌عنوان‌ پدیده‌ای‌ ارزشمند تلقی‌ نشود نمی توان به بهسازی و نوسازی فرهنگ کار در یک کشور امید بست.

در دین مبین اسلام کار از جایگاه ویژه ای برخوردار است. در آیات و روایات مختلف بر اهمیت و ارزشمند بودن کار به کرات تاکید شده است. پيامبر اكرم(ص) مي‌فرمايد: "عبادت هفتاد پاره است و برترين آن، طلب روزي حلال است." امام باقر(ع) مي‌فرمايند:‌ "هر كس براي بي‌نيازي از مردم  و تلاش براي رفاه  خانواده  و مهرباني و خيرخواهي به همسايه در طلب مال و امكانات  زندگي بر آيد روز قيامت در حالي كه صورتش همچون بدر درخشان است خداوند را ملاقات مي كند." . امام صادق(ع) مي‌فرمايد: "خداوند  متعال بيكاري را دشمن انسان مي‌داند."

 روشن است ترمیم فرهنگ كار در ایران پيوندهاي مستمري با افزايش توليد ثروت ملي دارد. البته مدیران و برنامه ریزان کشور باید ارتباط منطقی بین کار وتلاش مضاعف با  تولید بیشتر ثروت برقرار کنند. مردم باید احساس کنند با کار بیستر در عرصه های مختلف نظیر علم و تحقيق، سرمايه‌گذاری و كارآفرينی، توليد فكر، كتابخوانی و افزايش معلومات عمومی، سلامت، صنعت، کشاورزی و ... رفاه بیشتری برای خود و خانواده شان مهیا می کنند.

در این پارادایم به نظر می رسد آسيب شناسي فرهنگ كار در جامعه ايران و درمان بيماري هاي مزمن آن يكي از بزرگترين خدماتي است كه مي توان به جامعه کارفرمایی، كارگري، کارمندی و ... ارائه داد.

مآلا یكي از اصول توليد ثروت ملي همپوشاني فرهنگ ملي با توليد ثروت است كه مي تواند ما را از دور باطل و بي مبناي توزيع عادلانه فقر برهاند. به تعبير مقام معظم رهبري يكي از شاخص هاي دهه چهارم عمر پر بركت انقلاب اسلامي، پيشرفت همراه با عدالت كشور است و پيشرفت محقق نمي شود مگر با تصحيح فرهنگ كار در كشور و افزايش توليد ثروت ملي.

سرمایه عظیم نیروی انسانی درایران در دوره ای که ایام جوانی خود را سپری می کند متراکم ترین انرژی و نیرویی است که می توان با مدیریت صحیح وبرنامه ریزی مدبرانه پتانسیل های آن را رها کرد و بسترهای لازم را برای تحقق توامان پیشرفت وعدالت فراهم نمود. نام گذاری داهیانه امسال توسط رهبر معظم انقلاب فرصت و مجال مناسبی برای تصحیح و ترمیم فرهنگ بیمار کار در ایران است و باید ازاین مجال نهایت استفاده را برد.

سفر به سرزمین شگفتی ها

صدای آشنا در غرب چین

صالح اسکندری

بسیار سفر باید تا پخته شود خامی

صوفی نشود صافی تا در نکشد جامی

حسب الامر پیامبر رحمت (صلی الله علیه و آله وسلم) که "اطلبوا العلم ولو بالصین"در مجاورت جمعی از دوستان، به منظور فرار از خزلان جهالت و شنیدن عجایب و غرایب از سرزمین شگفتی ها و یا شاید کمی تفرُّج بُلدان و نزهت خاطر به بهانه طلب معرفت هفته ای را به چین سفر کردم.

سه ساعت و نیم پرواز در نیمه شب 19 اسفند 1388 از تهران به مقصد "ارومچی" مرکز ایالت "سین کیانگ" شهری که یک سال پیش طی درگیری هایی خونین بین مسلمانان ایغور، قومیت "هان" و پلیس، هزاران کشته و زخمی را تجربه کرده بود هرچند خسته کننده به نظر می رسید  اما شنیدن صدای اذان در سحرگاه 20 اسفند در ارومچی فاصله ها را خیلی نزدیک می کرد.

زبان ترکی ایغوری با الفبای فارسی، رستوران های مختلف با غذای حلال و مسلمانانی که بیش هزار کیلومتر داخل خاک چین زندگی می کردند، مرزها را بی معنی و فاقد هر مفهومی می ساخت. نفوذ تمدن ایرانی و اسلامی هزاران کیلومتر در شرق، مایه مباهات و افتخار بود و خستگی سفر را برطرف کرد.

نفوذ فرهنگ اسلامی ایران در جامعه چین، از زمان ورود اسلام به ایران آغاز شد. . البته پیش از اسلام ادیان بودایی، زرتشتی، مانی و مسیحی نیز از طریق ایران به چین راه یافتند.

 "کاشغر" شهری که زمانی هم مرز با ایران بود، به عنوان مرکز فرهنگ اسلامی در چین شناخته می‌شود. مسلمانان اویغور ۹۸٪ جعمیت این شهر را تشکیل می‌دهند. در این شهر  نزدیک به ۱۰ هزار مسجد وجود دارد. "شاپور ساسانی در کتیبه کعبه زرتشت، در آنجا که گستره مرزهای امپراتوری خود را ترسیم می‌کند، از کاشغر نیز در کنار سغد، چاچ و ابرشهر که مرکز آن "نسا" بوده‌است، در شمار شهرهای قلمرو خود نام می‌برد."

هر چند کاشغر در مقایسه با ارومچی از درگیری ها و خشونت های سال گذشته مصون ماند اما اکثریت قاطع مردم این شهر مسلمان هستند.

دولت چین به اهمیت استراتژیک و ژئوپلتیک ایالت خودمختار سین کیانگ  و نوع رابطه خود با مسلمانان بسیار حساس است. صرف نظر از حوادث سال گذشته که علامت سوال بزرگی را پیش روی این دولت قرار داد اما کمونیست های چینی ترجیح می دهند روابط بی دردسری با مسلمانان این ایالت غربی داشته باشند. آنها یک خط هوایی مستقیم به عربستان سعودی در ایام حج اختصاص داده اند. فرودگاه ارومچی یک فرودگاه بین المللی و حلقه وصلی بین چین و غرب به حساب می آید.

اما نباید دور از نظر داشت که فقر و فاقه در ارومچی و به طور کلی ایالت سین کیانگ به مراتب بیشتر از ایالت های شرقی چین است. ارومچی یک شهر کارگری با ظاهری ناآراسته و تقریبا جهان سومی است که برای توریستها و گردشگرانی که مجبورند چند ساعتی در این شهر توقف کنند، در نگاه اول غیر قابل باور می نماید. این در حالی است که در گذشته از ایالت سین کیانگ و به خصوص شهر کاشغر به عنوان مروارید جاده ابریشم یاد می شد. مارکو پولو که به سال ۱۲۷۴ میلادی از کاشغر گذشت، در سفرنامه‌اش گذران زندگی مردم کاشغر را از زراعت و تجارت می‌داند. اما امروز سین کیانگ یکی از فقیر ترین و توسعه نیافته ترین ایالات چین به حساب می آید.

البته دولت چین اصرار دارد که مشکلات راه و ترابری، مانع توسعه این ایالت مسلمان نشین است و طی 10 سال گذشته بودجه بیشتری را برای ارتقای حمل و نقل در ایالت سین کیانگ هزینه کرده است که یک نمونه آن بزرگراهی است که بین ارومچی و کاشغر احداث شده و فاصله این دو شهر را از سه روز به یک روز کاهش داده است.

در سین کیانگ ملیت تاجیک تنها ملتی است که به مکتب شیعه اسماعیلیه ایران معتقد است. در شهرستان "کوچه" سین کیانگ هزاران نفر اویغور به تعلیمات ائمه شیعه معتقد هستند. شیعیان این منطقه برای امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری احترام زیادی قائل هستند و معتقدند بعد از 12 امام تنها بنیان گذار کبیر انقلاب اسلامی امام محسوب می شود.

"ماتونگ" در کتاب «ویژگیهای اساسی اسلام در مناطق شمال غربی چین» دیگر تأثیرات فرهنگ اسلامی ایران را چنین معرفی کرده است:"در منازل مسلمانان مؤمن معمولاً اثر نقاشی و یا خوشنویسی با شمشیر علی علیه السلام و خط عربی آویخته شده است، دانش آموز و دانشجویان تحصیل کننده در مساجد به عنوان خلیفه خوانده می شوند و به معلم آنها امام گفته می شود، آخوندها و ملاها لباس بزرگ سیاه را دوست دارند، اعتقادات و آداب و رسوم شیعه به ویژه در میان مسلمانان مناطق شمال غربی چین همچنان باقی است و این نشان می دهد که فرهنگ اسلامی ایران در طول تاریخ در جامعه مسلمانان چین خاصه در مناطق شمال غربی چین نفوذ داشته است."

بعد از ظهر 20 اسفند 1388 من به همراه دوستانم اروم چی را به مقصد پکن ترک کردم و منتظر بودم تا در شرق سرزمین شگفتی ها و جایی که بیشتر مردم تقریباهیچ دین و مذهبی ندارند عجایب و غرایب بیشتری ببینم.

ادامه دارد...

سفر به سرزمین شگفتی ها

لوکوموتیو اقتصاد جهانی

شامگاه پنج شنبه 20 اسفند 1388 در فاصله حدود 200 کیلومتری پکن، وقتی پرواز چینی به مرور از ارتفاع خود می کاست، احساس کردم فرش آبی رنگی به پهنای صدها کیلومتر مربع روی زمین گسترده شده است.

این فرش آبی نه دریایی نیلگون بود و نه سبزی کشتزارها و مراتع که شاید به خاطر خطای چشم و ارتفاع زیاد به آبی می گروید. بلکه این انعکاس آبی، سقف شیروانی کارخانه ها و کارگاه هایی بود که در گستره زمین پهن شده بودند و میلیونها کارگر چینی با متوسط درآمد 2 هزار یوآن(معادل 300 هزار تومان) در آن مشغول کار بودند.

در آن بالا گویا من درست در کابین راهبر لوکوموتیو اقتصاد جهانی سوار شده بودم. کشوری که در پايان سال گذشته ميلادي ذخاير ارزی آن به دو هزار و 400 ميليارد دلار رسيد كه حدود 25درصد نسبت به سال پيش از آن افزايش نشان مي‌دهد.

در حالی که حباب سرمایه داری جهانی ترکیده و رکود اقتصادی مزمنی بر بیشتر کشورهای دنیا حاکم شده است، رشد اقتصادي چين سال گذشته به 8.7 درصد رسيد. دولت چين اميدوار است امسال 9 ميليون فرصت شغلي جديد ايجاد كند و نرخ تورم را در حد 3 درصد ثابت نگه دارد . بانک جهاني با انتشار گزارش جديد سه ماهه خود درباره اقتصاد چين پيش‌بيني کرد که در سال جاري ميلادي ارزش کل توليدات ناخالص داخلي چين 9.5 درصد افزايش خواهد يافت.

چینی های مصمم که پس از گذشت سه دهه از اصلاحات اقتصادی و سیاست درهای باز خود، امروز به برنامه ها ی مالی و اقتصادی خویش بیش از آیین کنفسیوس ایمان پیدا کرده اند حاضر نیستند لوکوموتیو اقتصاد جهانی را در هیچ ایستگاهی متوقف کنند تا واگن های صدمه دیده خود را ترمیم و بازسازی نمایند.

طی چند ماه اخیر روابط آمریکا و چین بر سر ارزش یوآن وارد یک تنش جدی شده است. آمريكا و اروپا بر اين باورند كه تثبيت ارزش يوان در برابر دلار خسارات زيادي را به صادر كنندگان آمريكايي و اروپايي وارد كرده است. این در حالی است که اخیرا نخست وزیر چین ضمن رد این دست تحلیل ها گفت: "ارزش يوان هيچ ربطي به كسري تجاري آمريكا ندارد. آمريكا نبايد براي افزايش ارزش نرخ ارز ساير كشورها به فشارهاي سياسي و اقتصادي متوسل شود."

غرب معتقد است که چین با پایین نگه داشتن ارزش یوآن نسبت به دلار عملا زمینه را برای کسری تجاری در آمریکا و اروپا فراهم کرده است و این موضوع به بحران اقتصادی در کشورهای غربی دامن می زند. در مقابل دولت چین اعلام كرده است: "مساله سياستهاي ارزي چين و ارزش يوان به هيچ وجه يك مساله سياسي نيست و افزايش ارزش يوان راهكار حل عدم تعادل در تجارت جهاني نيست ".به زعم چینی ها آمریکایی ها و اروپایی ها باید مسئولیت مشکلات مالی و اقتصادی خود را بپذیرند و سعی نکنند با تسهیم سایر کشورها و تسطیح بار تحمیلی بحران اقتصادی بر تعداد بیشتری از کشورها شانه از مسئولیت خالی کنند.

فراتر از این دولت چین اجراي بسته هاي محرك مالي در كشورهاي مختلف به خصوص كشورهاي توسعه يافته و صنعتي برای فرار از رکود اقتصادی را یک عامل موقتی و شکننده می داند که در نهایت منجر به افزایش تورم توامان با رکود می گردد.

البته چینی ها نیز از تهدیدات محتمل در برابر اقتصاد خود غافل نیستند. عمده نگرانی کمونیست های چینی توقف و یا رکود در روند رشد سریع اقتصادی این کشور است که بدون تردید منجر به تورم و بیکاری فزاینده در چین خواهد شد. توقف رشد اقتصادی سریع چین و یا شیب منفی آن، به نظر چینی ها یک فاجعه است. هر چند آنها به ذخایر ارزی و بی سابقه خود دل خوش کرده اند.

اقتصاد بارور چین در شرایط فعلی شبیه یک ساکشن با لوله ای به قطر چند کیلومتر است که با "دبی" فزاینده در حال مکیدن ارزهای خارجی از اقصی نقاط دنیاست. تنها به عنوان نمونه توريسم چين درسال 2010 منتظر كسب 210 ميليارد دلاراست. این رقم یعنی چیزی دو برابر درآمد حاصله کشور ما از فروش نفت.

رشته معادلات اقتصادی من با به صدا درآمدن هشدار بستن کمربند ایمنی هواپیما به منظور فرود به هم ریخت. پرواز ما شامگاه 20 اسفند در فرودگاه شهر پکن فرود آمد و خستگی سفر سه ساعت و نیمه از ارومچی به پکن من را بیش از گذشته به پهناوری سرزمین یک میلیارد و 300 میلیون نفری چین واقف کرد. فقط حدود یک ساعت ما بر روی کار خانه ها و بنگاه های تولیدی پرواز می کردیم که میلیون ها چینی در آن مشغول به کار بودند.

سفر به سرزمین شگفتی ها

نازپروردگان چینی

صالح اسکندری

بخش سوم

شامگاه 20 اسفند 1388 به همراه جمعی از دوستان وارد پکن شدیم. پکن شهری بزرگ با جمعیتی بالغ بر 17 میلیون نفر. شهری که سمبل های قدیمی آن مثل شهر ممنوعه، کاخ تابستانی، باغ بهشت و ...در قفای برج ها و تاسیسات مدرن پنهان شده است.

پکن (beijing)به معنای پایتخت شمالی بعد از شانگهای دومین شهر بزرگ چین است و حداقل 3000 سال قدمت دارد. در این شهر فقط صبح ها و عصرها در یک ساعت خاص ترافیک وجود دارد و بر خلاف تصور عمومی نه تنها جای سوزن انداختن هست بلکه بسیار خلوت تر از تهران به نظر می رسد.

چینی ها به تعبیر "ویلفردو پارتو" دارای "پسماند ذهنی" شرقی با رویکرد "بقای مجموعه ها" هستند. مردمی گرم، صمیمی و مهمان نواز. مردمی که حداقل دوست دارند به سنت ها و ارزشهای نیاکان خود وفادار باشند و فرهنگ ملی خویش را حفظ نمایند.

خانواده ها در این شهر بیشتر 2 نفره و سه نفره هستند. بر اساس قانون چین هر زوج حق دارد تنها یک فرزند داشته باشد. تنها کشاورزان می توانند بیش از یک فرزند داشته باشند.

تحمیل این موضوع به شهروندان چینی به بهانه سیاستهای تعدیل جمعیت نگرانی های گسترده ای را در بین مردم چین به وجود آورده است. حق داشتن یک فرزند برای خانواده های چینی در عمل به معنای حذف روابط برادری و خواهری است. در واقع برای نسل آینده چین روابط برادری و خواهری موضوعی ناآشنا و غریبه خواهد بود. به تبع آن سایر روابط فامیلی نظیر عمو، عمه، دایی و خاله نیز حذف می شوند.

متاسفانه به نظر می رسد سیاست تک فرزندی در چین به بهانه کنترل جمعیت موجب حذف یک سرمایه عظیم بشری می شود که در طول تاریخ حیات انسان بر روی کره زمین بی سابقه است.

از طرفی علاقه چینی ها به فرزند پسر باعث شده است که آنها در تنها شانس خود برای بچه دار شدن با توسل به مجاری غیرقانونی، جنین دختران را سقط کنند به طوری که امروز نسبتی بین 120 پسر به 80 دختر در این کشور وجود دارد. یعنی به ازای 40 پسر هیچ دختری برای ازدواج وجود ندارد و این یعنی یک فاجعه اجتماعی!

چینی های جوان که بر خلاف اسلاف و پدران خود ترجیح می دهند در رستوران های "مک دونالد" و "کی اف سی" غذا بخورند تمایل چندانی به ازدواج نشان نمی دهند و به سبک و منش غربی زندگی می کنند. طی سالهای اخیر دولت چین سیاستهای خوبی برای صیانت از کیان خانواده را به اجرا درآورده است و با سرمایه گذاری های کلان فرهنگی، محدود کردن وسایل ارتباطی نظیر تلویزیون، ماهواره، اینترنت و... برخورد با اعمال منافی عرف در سطح جامعه سعی دارد حداقلهای فرهنگی موجود را حفظ کند اما این اقدامات بسیار ناکافی به نظر می رسد.

گریه نوزادان یکی یک دانه و دردانه چینی که متناسب با رشد سریع اقتصادی این کشور روز به روز نازپرورده تر می شوند مانند ارتعاشات و اصوات قبل از یک آتشفشان بزرگ، برای برخی که گوش تیز تری دارند، آزار دهنده است. شواهد و قرائن حکایت از یک بحران عظیم اجتماعی در این کشور طی یکی دو دهه آینده دارد.

نسل نازپرورده ای که نه نیروی کار ارزان است و نه حاضر است توتالیتاریسم حزب کمونیست را بپذیرد نمی تواند شیب رشد اقتصادی این کشور را در وضعیت فعلی حفظ کند. البته این نسل آنقدر پول برایش باقی می ماند که قادر است خرج تامین اجتماعی یک میلیارد انسان را در دوران کهولت بدهد.

ادامه دارد...

باسمه تعالی

سفر به سرزمین شگفتی ها

علاقه چینی ها به احمدی نژاد

صالح اسکندری

بخش چهارم و پایانی

سرمای پکن در ماه مارس خشک و آزاردهنده است. در چین آب و هوای متنوعی وجود دارد. مناطق گرمسیری و بارانی در جنوب و نقاط بسیار سردسیر در شمال قرار دارند. به طور کلی آب و هوا در این کشور معتدل و چهار فصل است.

در این آب و هوای با طراوت، خرس پاندا نیازی به گرم شدن توسط اژدهای زرد ندارد اما به شدت از آن می هراسد. هارمونی اجتماعی در این کشور پررنگ است و همه چیز بوی نظم و ترتیبی از پیش نوشته شده می دهد. حاکمیت را در گوشه و کنار می توان احساس و حتی لمس کرد. شهروندان این کشور از پلیس حرف شنوی زیادی دارند و بر خلاف ما ایرانی ها اگر ببینند جایی شلوغ است به جای اینکه عجله کنند، سریع صف می شوند. برخی از فروشگاه های بزرگ در این کشور صبح هنگام پیش از آغاز فعالیت روزانه، یک مراسم نظامی پرچم اجرا می کنند.

البته برخی می گویند به دلیل خوی و خصلت قومیت های مختلفی که در چین زندگی می کنند و جمعیت زیاد این کشور، دولت کمونیست ناچار است که تا حد زیادی چگالی حاکمیت را بالا ببرد و نظم و ثبات را کنترل نماید. دولت چین برای ثبات داخلی اهمیت زیادی قائل است و نشان داده که حاضر است هزینه های آن را بپردازد.

چین امروز به مراتب قوی تر از چین 5 سال، یا 10 سال و حتی 15 سال پیش است. این کشور نمی خواهد ظرفیت های عظیم خود را در درگیری های داخلی تباه نماید.

اگر چه غربی ها می کوشند روابط مسالمت آمیزی بین چین و آمریکا ترسیم کنند اما واقعیت این است که قلدری های ایالات متحده چینی ها را روز به روز جری تر و از آمریکا متنفرترمی کند. دیدار اوباما با دالایی لاما، فروش اسلحه به تایوان، فشارهای بی اساس مبنی بر نقض حقوق بشر در چین،دخالت در سیاست های ارزی دولت چین و اصرار برای افزایش ارزش یوآن نسبت به دلار و... نه تنها برای دولت چین بلکه برای مردم چین نیز غیر قابل تحمل است.

شهروندان چینی و رسانه های این کشور علاقه زیادی به جریانات ضد آمریکایی در اقصی نقاط دنیا دارند. آنها اخبار شخصیت هایی نظیر احمدی نژاد، چاوز، مدودف، کاسترو و... را دنبال می کنند. چند تن از دانشجویان چینی به من گفتند: "احمدی نژاد شخصیت شجاع، جالب و خبرسازی است. وی بدون هراس با آمریکا سخن می گوید." آنها می خواستند از احمدی نژاد بیشتر بدانند. "الحسني" یکی از امامان جماعت شهرستان "چانگ چون" مركز استان جي لين در شمال شرق چين گفت:" ما هر روز نام احمدي نژاد را مي‌شنويم . او مردمي‌ترين رييس جمهور دنياست."

مردم چين چه در استان های مسلمان نشین و چه در ایالت های غربی ضمن ابراز علاقه به احمدي نژاد از وی به عنوان رييس جمهوري كه در مقابل زورگويي‌هاي قدرت‌هاي استكباري ايستادگي كرده ، نام مي‌برند .

حرف و حدیث از سرزمین شگفتی ها به قدر چند دفتر باقی است اما گویا پیمانه این ستون پر شده است و ما را مجال زیاده گویی نیست.

چهارشنبه 26 اسفند 1388به سمت تهران پرواز کردیم و سرزمین شگفتی ها را با مردمان مهربانش در خاطره های خود جاگذاشتیم. چین مثل هند سرزمینی است که قبل از مرگ حتما باید آن را دید. هر چند با یک بار دیدن نادیده ها بیشتر به چشم می آید تا دیده ها.

باسمه تعالی

مرگ زودرس انقلاب های رنگی

شکست انقلاب "گل لاله" در قرقیزستان دومین شکست انقلاب های رنگی بعد از فروپاشی انقلاب "نارنجی" در اوکراین بود. اگر چه هنوز برای قضاوت درباره کوتاهی عمر این دست انقلاب ها زود است اما شواهد و قرائن نشان می دهد انقلاب های مخملی (velvet revolution) در ضربه اول اگر چه موفق عمل می کنند اما قادر نیستند استمرار داشته باشند. نوعا اعتقاد بر این است این روند قدرت یابی در کشورهای مخالف آمریکا دارای یک بیماری مادرزادی و صعب العلاج است که با کاهش هیجانات سیاسی و طی گذشت چند سال با ناکارآمدی در اداره کشور مواجه می شود و مشکلات سیاسی و اقتصادی آنچنان عرصه را بر مردم تنگ می نماید که آنها را دوباره به خیابان ها می کشاند. عسگر آقايف رييس جمهوري پيشين قرقيزستان كه حكومتش پنج سال پيش بر اثر بروز انقلاب رنگي ساقط شده بود، اشتباهات "قربان بيك باقي يف" در اداره كشور و وخامت وضع اقتصاد و كشاورزي را علت ناآراميهاي مردم قرقيزستان دانست.

تجارب اوکراین، قرقیزستان و حتی مشکلات هرروزه ساکاشویلی ملقب به دن کیشوت گرجستان طراحان و سناریونویسان انقلاب های مخملی در آمریکا را به این باور رسانده است که تئوری قدرت هوشمند(Smart Power) "جوزف نای" علی رغم اینکه در ظاهر بسیار پخته و بی نقص به نظر می رسد اما قادر نیست در بلند مدت به هژمونی آمریکا در دنیا کمک کند. براساس نظریه قدرت هوشمند ایالات متحده با استفاده از دیپلماسی عمومی،جنگ روانی، جذب نخبگان، دامن زدن به نارضایتی ها، جنگ رایانه‌ای، اینترنتی، براندازی نرم، راه‌اندازی شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی، اعتماد زدایی و شبکه‌سازی به برقراری نفوذ در بدنه جامعه هدف کمک می‌کند. این دیدگاه با دستورالعمل های اجرایی که توسط کارشناسان اطلاعاتی آمریکا نظیر "جین شارپ" تهیه شده، تکمیل می شود.

اما از آنجا که این دکترین تنها در مرحله استقرار یک دولت است لذا هیچ توصیه و تجویزی را برای نحوه کشورداری و متقاعد سازی افکار عمومی ارائه نمی دهد. به خصوص که بیشتر کشورهایی که در آنها انقلاب رنگی رخ داده است به لحاظ فرهنگ سیاسی و اجتماعی مختصات متفاوتی از غرب داشته اند و پس از گذشت چند سال این عدم تجانس به وضوح آشکار می شود و مردم از جریان وابسته به غرب فاصله می گیرند.

البته نمی توان نقش روسیه در این دست کشورها را نیز نادیده گرفت. به هر حال مسکو یک بازیگر فعال در "کی یف" و "بیشکک" است. به عنوان نمونه چراغ سبز مسكو به مخالفان دولت قرقيزستان به دلیل نفوذ ایالات متحده در سياست خارجي، اقتصادي قرقيزستان و بخصوص واگذاري چند منطقه براي برنامه‌هاي نظامي آمريكا و بويژه در استان "باتكن " در جنوب و ناحيه "تكماك " در شمال اين كشور و ... بود. اما بازیگری فعال روسیه در حیات خلوت خود در نهایت چیزی شبیه جنگ آبخازیا است که نتوانست ساکاشویلی را از سریر قدرت به زیر بکشد.

تجربه نشان داده است که پاشنه آشیل تحولات در اروپای شرقی و کشورهای تازه استقلال یافته مسائل اقتصادی است. همان طور که این عامل در فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی نقش اصلی را بازی کرد. تضعیف بنیه‌ اقتصادی شوروی سابق از طریق کاهش و کنترل قیمت نفت، پس از دیدار ویلیام کیسی (رئیس اسبق سازمان سیا) و ملک فهد در اوایل دهه 80، به فاز اجرا منتقل شد.این عامل در فروپاشی شوروی سابق آنچنان تأثیرگذار بود که چند سال بعد، با بی‌رمق شدن بنیه‌ اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی، شرایط برای تغییر رفتار تحت عنوان "پروستریکا" و سپس تغییر ساختار این ابرقدرت فراهم شد.

در اوکراین نیز وعده هایی که سران انقلاب نارنجی درباره رفاه، تامین اجتماعی، پایین آوردن نرخ تورم و ... به مردم دادند اما هیچیک عملی نشد عامل اصلی در شکست ويکتور يوشنکو و تيموشنکو از رهبران انقلاب نارنجي سال 2004 اوکراين بود.

واقعیت های اقتصادی و نقش آنها در تحولات کشورهای مخالف آمریکا یکی از پیچیده ترین مسائلی است که امروز ذهن بسیاری از تحلیل گران مسائل سیاسی را به خود جلب کرده است. بستر بسیاری از جابجایی ها در افکار عمومی مسائل اقتصادی است که باعث می شود در متمدن ترین نهادهای بشری اعم از دانشگاهها، مراکز علمی و فرهنگی، انجمن های خیریه و... تفنگ های نرم سمبه بخورند و فشنگ ها در خشاب عملیات های روانی پیشرفته جا گیرند.

باسمه تعالی

زنگ تغييرات در معادلات سياسى کشور

واگرایی همگرایانه اصولگرایان

صالح اسکندری

استارت مواضع انتخاباتی اصولگرایان برای شوراها با اما و اگرهایی روبروست که باید قبل از آغاز ماراتن رقابت های سیاسی برای آن چاره اندیشی کرد. به خصوص که دوم خردادی های ناکام در انتخابات ریاست جمهوری که دست به انتحار سیاسی نیز زدند اما موفقیتی به دست نیاوردند، سعی دارند با ارائه یک "لیست سفید" ضمن فرار از ردصلاحیت های حتمی، با چراغ خاموش در انتخابات شوراهای چهارم حاضر شوند.

در واقع باید اذعان کرد پیروزی های پی در پی اصولگرایان در انتخابات مختلف دهه 80 و اولویت های این جریان در سیاست گذاری، مولد نوعی فرماسیون و صورت بندی سیاسی و اجتماعی شده است که مسیر گذشته رقابت های سیاسی در ایران را حداقل با ابهامات و اعوجاجات فراوانی روبرو ساخته است.

یکی از مهمترین چالشهای فراروی اصولگرایان در انتخابات آتی مسئله همگرایی یا واگرایی است. اگر چه برخی از احزاب باسابقه اصولگرا نظیر موتلفه اسلامی با تاکید بر ارائه فهرست واحد در شهرهای بزرگ، آسیب پذیری جریان اصولگرا را در تفرق می دانند اما در عین حال نمی توان زوایای مختلف جبهه اصولگرایان را نادیده انگاشت.

پویش همگرایی در کنار واقعیت های واگرایانه جریان اصولگرا موید این رهیافت است که تنها در الگوی متکامل" واگرایی همگرایانه" می توان با متغیرهای جدید در معادلات سیاسی کشور همزیستی مسالمت آمیزی برقرار کرد و بستر را برای تحصیل "خیرعام"، تالیف منافع و و یک کاسه کردن اولویت های سیاست گذاری این جریان فراهم نمود.

واگرایی همگرایانه اصولگرایان شبیه به بنیان فلسفی و مرصوص "کثرت در عین وحدت" است. توسعه برداشت مشترک از گفتمان انقلاب در بین اصولگرایان، پشتیبانی از ولایت فقیه، اثبات کارآمدی اسلام در اداره جامعه و باورمندی به نقش مردم در اداره کشور زمینه های همگرایی را در بین اصولگرایان فراهم می کند و شناسایی هویتهای سیاسی مستقل در گردونه کورپوراتیسم هویتی موجد نوعی واگرایی همگرایانه است.

فراگيرى و رشد پر شتاب جريان اصولگرايى در دهه گذشته رقباى اصلى را به دلايل ساختارى و يا ضعف در کارکردهاى فرايندى به حاشيه رانده است. گرايشات به اصطلاح چپ در ايران پس از انقلاب به استثناى دهه بحرانى 60 هيچ گاه نتوانستند پايگاه اجتماعى مورد اطمینانی براى خود دست و پا کنند. حتی اتفاق دوم خرداد 76 نيز در واکنش به فشارهاى شديد تورمى و اقتصادى به مردم در دوره سازندگى رخ داد.

در دهه 80 پديده احمدى‌نژاد، بازگشت به شعارهاى انقلاب و اقبال عمومى به فردى که خود را وامدار هيچ حزب و گروهى نمى‌دانست زنگ تغييرات در معادلات سياسى کشور را به صدا درآورد. ظهور جريانات سوم، انشعاب در سابقون چپ، انفکاک ميان جريان افراط و اعتدال در جبهه دوم خرداد، خروج دوم خردادی ها بر حاکمیت در انتخابات دهم ریاست جمهوری و ... زمزمه‌هايى بود که در گوش بازيگران اصلى در کشور نجوا مى‌کرد و خبر از تغييرات وسيعى در نقشه رقابت های سياسى کشور مى‌داد.

برخی بر این باورند در این فضا که مهیای تغییرات جدید است اهتمام به تکثرگرایی سیاسی در ایران از جانب گروهها و احزاب، دهه آینده را آبستن حضور بازیگران جدیدی می نماید که ضمن افزایش کیفیت مردمسالاری در ایران، امکان حضور تمام گروههای قانونی و سلایق مختلف را در انتخابات مختلف فراهم می کند. دراین هندسه جدید حوزه مانور سازمانهای نیمه مخفی و نیمه علنی و برخوردهای دستوری از بالا به پایین به حداقل می رسد و از طرفی توزیع مصالحه آمیز تمایلات سیاست گذارانه تسهیل می گردد.

امروز اصولگرايان تنها يك گروه نيستند. اصولگرايي امروز يك گفتمان است كه گروه سابق تنها مي‌تواند ادعا كند كه جزو اقشار آوانگارد اين گفتمان اجتماعي محسوب مي‌شود.

با باز شدن چتر اصولگرایی بر سر کل جریانات سیاسی، رویکردهای اصولگرایانه در ارتباط با طبقات اجتماعی و مطالبات و منافع لایه های مختلف اجتماع می توانند دامنه بازی از تکثر سیاسی را به نمایش بگذارند.

"واگرایی همگرایانه" اصولگرایان ضمن تسطیح و توسعه دایره بازی موجب افزایش کیفیت مردمسالاری دینی و تعمیق فرهنگ سیاسی مشارکتی در ایران خواهد شد.

مشارکت بی نظیر و85 درصدی مردم پای صندوق های رای در انتخابات دهم حکایت از یک ظرفیت عظیم و گسترده در دل انقلاب و جامعه ایران دارد که می توان با بهره برداری صحیح ازاین فرصت بزرگ، فصلی نو و با نشاط را در فضای رقابتهای سیاسی رقم زد.

اگر چه برخی اتفاقات ناخوشایند پس از انتخابات را دردهای زایمان ایران جدید تلقی می کنند اما باید تاکید کرد که با مهندسی دوره گذار از دوقطبی اصولگرایی- اصلاح طلبی به یک سیستم رقابتی چند قطبی و منعطف می توان بر کیفیت مردمسالاری دینی افزود و در مسیر پیشرفت و عدالت مصمم تر و پر توان تر گام برداشت.